Туризм

Катонқарағай ауданында туризм кластерін дамыту туралы ақпарат


kn Шығыс Қазақстандағы Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркі  
kn Мараловодческие хозяйства и пантолечебницы  
kn Шипажайлар  
kn Пантымен емдеу орталықтары  
kn Туристік және емдеу-сауықтыру объектілері бойынша ақпарат  

Туризм

ТуризмКатонқарағай ауданы ертеден өз республикамызға, әлемнің көптеген елдеріне жақсы таныс. Олардың назарын өздеріне аударған жұмыр жердің бетінен онша кезіге бермейтін, еш жердегіге ұқсамайтын әсем де сұлу табиғатымыз, табиғи байлықтарымыз. Қазақстанның қиыр шығысындағы Төр Алтай – барша түркі жұртының кіндік отаны, ақ жайлау ата қонысы болған киелі мекен екені тарихтан белгілі. Алтайдың көне қойнауында тылсым жұмбақ сырларды ішіне бүгіп жатқан ескі обалар, таңбалы тастар, керуен соқпақтар алыста қалған ғасырлардың үнсіз куәгерлері іспетті. Орманы нулы, өзені шулы, бұлағы шипалы, ауасы дуалы, шұрайлы да құйқалы жерұйықты мекен еткен ата-бабаларымыздың көзі болған тарихи жәдігерлер қазіргі таңда әлем жұртының назарын аударуда.
Катонқарағайдың қар басқан тау шыңдары, ну орманы мен шалқар көлдері, мөлдір бұлақтары мен асау өзендері, су құламалары мен қоймалары, аң мен құсы,  көздің жауын алар көрікті келбеті кез келген жанды тамсандырмай қоймайды.
Аудан аумағында орналасқан Берел қорымдары, Көккөл кеніші, Рахман қайнарлары, Көккөл, Арасан, Қараайрық, Рахман сарқырамалары, Қаракөл, Үшкөл, Марал, Қаумыш, Шәнген сынды көлдері, тарихта терістіктегі Алтын Тармақ деген атпен қалған Ұлы Жібек жолының Солтүстік тармағы, өзіндік ерекшелігімен тарихи құндылыққа ие Австриялық жол Табиғат-Ананың сыйлаған баға жетпес байлығы десек болады.
Ауданымыздағы туристік саланың негізін  емдік-сауықтыру,   экологиялық, ауылдық , мәдени-танымдық  және белсенді туризм құрайды.
Ауданда  туристер мен демалушыларға – 2 шипажай («Рахман қайнарлары» шипажайы, «Нұрбұлақ»), 12 пантамен емдеу орталықтары («Жанат» Барлық ауылы, «Ақ-Қайын» Катонқарагай ауылы, «Баян» Топқайың ауылы, «Ақмарал», «Ақбұлақ Алтай» Ақмарал ауылы, «Маралды» Маралды ауылы,  «Абзал» Сенное ауылы, «Жазаба» Жазаба ауылы, «Патшалар жазығы»  Берел ауылы, «Беловодье» Бекалқа ауылы, «Верх-Катунь» Акшарбақ ауылы, «Димаш» Шұбарағаш ауылы, «Катонқарағай бұғы паркі» Ақмарал ауылы), 12 қонақ үй мен қонажайлар, 12 дәмхана, 4 мейрамхана, 19 халыққа  тұрмыстық қызмет көрсету объектілері, 9 ЖҚС, 252 сауда орындары, 3 базар, бал өнімдері мен пантаны  қайта өңдейтін  1 фармацевтикалық цехы  (АҚ «Ақсу ДЭЕН) , бал өнімдерін қайта өңдейтін 2 цех  («Қасенов» ШҚ, «Нектар Катон-Карағай»  ӘКК, 2 автобекет, 1 паром (маусымдық). Ауданның шипажайлары мен пантамен емдеу орталықтары  сыйымдылығы күніне 700 орындық 95 номерден тұрады.

  • Туризм
  • Туризм
  • Туризм
  • Туризм

"Орналастыру орындарының қызметі туралы"  Туризм-2 статистикалық есебін каталог  бойынша 9 кәсіпорын тапсырады, 2017 жылдың 1 тоқсанында (Бүркіт шыңы ЖШС,  Катонқарағай ауылылындағы «Баян» қонақ үйі мен Белқарағай ауылындағы «Баян» пантымен емдеу орталығы ( Исабаева Д.Т.) 2 кәсіпорын қосылды. Бөлімдерде 2016 жылдың бірінші жартыжылдығында орналастыру орындарындағы  қызмет көрсетілген келушілердің саны 1672 (резиденттер), 11(резиденттер емес) адам болған ,         01.06.2015 жылға- 680 адам  немесе өткен жылға қарағанда өсу деңгейі 245% құрайды. Бүгінгі күні статистикалық есепті тапсыруға 2 туристік  объектіні қосуға байланысты жумыстар жүргізілуде.  Есеп беру кезеңінде Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің аумағына туристік және рекреациялық мақсатта 3506 адам келген. Жаяу бағытта қызмет көрсетілген адам саны 2924, атпен-132, автокөлікпен-450 адамға қызмет көрсетілген.

2014-2016 жылдарға арналған туризмнің даму көрсеткішінің динамикасы

Туризм

Қазіргі таңда пантымен емдеу орындары  құрамында панты бар өнім, дәрілік өсімдіктер, ара шаруашылығы мен қымыз өнімдерін қолдана отырып  емдеу-сауықтыру шараларының дәстүрлі әдістерін  көрсетеді.Көптеген жылдар бойы пантымен емдеу және құрамында панты бар дәрі- дәрмектер ерекше танымал болып келеді, тәжірибе көрсеткендей, оларды қолдану әлсіреген адам ағзасына жақсы әсерін тигізеді және күшін қалпына келтірген.
Пантымен емдеу,  адам ағзасына күрделі және көп жақты әсер ететін панты шикізатын (маралдың пантысы ) және бұғы шаруашылығының басқа да өнімдерін пайдалануға негізделген:
- ағзаның және иммундық жүйенің қорғаныш функцияларын  жандандырады;
- тірек-қимыл жүйесінің қызметін жақсартады;
- остеохондроз, атеросклерозбен ауыратын науқастардың жағдайын жақсартып,  бұзылған перифериялық қан айналымы, сүйек, буын бұлшықетінің адам жасына сәйес өзгерісін реттеп,  қартаю процесін баяулатады.
Бұқтырма өзенінің таңғажайып тамаша жағалауына, Листвяга жотасының етегінде теңіз деңгейінен  1200 м биіктікте  орналасқан,  ғылыми ортада "Патшалар жазығы" атауын алған, 70-ке жуық қорғандары бар Берел қорымы , әсіресе әлем мәдениетінің дамуына сүбелі үлес қосқан 11-ші қорғаннан табылған скиф-сақ дәуірінің жәдігерлері туристердің қатты қызығушылығын тудыруда және соған орай ауданымызда мәдени-танымдық туризмде қарқынды дамуда. Жыл сайын мыңдаған туристер тарихи-мәдени мұра объектілеріне келуде.

  • Туризм
  • Туризм

Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен 2004 жылдан бері іске асырылып келе жатқан «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы аясында Берел қорғандарын зерттеуге және «Берел» мемлекеттік тарихи -мәдени қорық- мұражайы ашылды.
Б.з.д IV – III ғғ. жататын  Берел қорғандары өзінің жер үсті сәулет өнері мен қорғандардың  қабір ішіндегі конструкцияларының   ерекшелігі және өте көркем бұйымдарға, ат әбзелдері, көшпелі элита қоғамының  жоғары  өкілдерінің  заттары мен  жерленген киімдерінің ерекшелігімен дүние жүзіне танымал болды. Сонымен қатар Берел жазығының ежелгі тұрғындары мәйітті бальзамдаудың құпия
әдістерін жақсы меңгерген, ал олардың тас құрылыстарды тұрғызу тәжірибесі обаның жерлеу камерасында маусымдық тоңқабатының қалыптасу мүмкіндігін де есептей білген деген болжам жасауға болады, себебі табиғи тоң әдетте 2500-2700 м биіктіктен бастап қалыптасады, ал қорым болса теңіз деңгейінен 1200 м биіктікте ғана орналасқан.

  • Туризм
  • Туризм

Бүгінгі күні Берел  қорымында 2-ші қорғанда "Ашық аспан астындағы мұражайдың" шыны Саркофагының құрылысы аяқталып, 2016 ж. 09 қыркүйекте таныстырылды.  Келешекте тағы 2 саркофаг құрылыстары жоспарлануда.
Жазғы демалыстарын қызықты, әрі пайдалы өткізу мақсатында Шығыс Қазақстан облысының әр ауданынан Берел қорымына келуші оқушылар мен туристер саны жылдан жылға артуда. Алыс аудандардан келген жас туристтерге арналып, мұражай тарапынан Катонқарағай ауданы бойынша түрлі танымдық, тарихи-мәдени маршруттар ұйымдастырылды. Келушілер тек қана Берел қорғандары туралы ғана емес, сонымен қатар, жалпы Катонқарағай ауданының тарихы, көрнекі жерлері, туралы мағлұматтар алып, ауданымыздың әсем табиғатына саяхат жасауда.  Берел қорық-мұражайының www.berel.kz  жеке ресми сайты бар.
Мыңжылдық қарағайы мен самырсыны, балқарағайы жайқалып өскен нулы мекен, қаз қаңқылдап, сансыз құстар сайрап ұшқан осынау бір ғажап жерде бұдан 16 жыл бұрын Үкіметіміздің 970-ші қаулысы бойынша Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркі құрылды.

  • Туризм
  • Туризм

Ұлттық парктің мақсаты еліміздің құрып бара жатқан орман байлығын, қызыл кітапқа енген бағалы құс-жануарларды қанатының астына алып қорғау, әлпештеу, жат пиғылдылардың қанды шеңгелінен құтқарып қалу, тіпті өлшеусіз кесіліп, ұрланып жатқан ағаштарды күзету болып табылады.  Қазіргі таңда елімізде 12 мемлекеттік ұлттық парк бар болса соның ішінде ірісі мен бірегейі Катонқарағай ұлттық табиғи паркі, оның жалпы ауданы 643 мың 477 гектарды құрайды.Ұлттық парктің жануарлар әлемі бай әрі сан алуан. Сүт қоректілердің 68 түрі, құстардың – 280, қосмекенділердің – 3, бау­ырымен жорғалаушылардың – 6, сүйекті балықтардың – 17, омыртқасыздардың 10 мыңнан астам түрі ұлттық парк аумағында кездеседі. Ол ол ма, парк аумағын еліміздің  «Қызыл кітабына» енгізілген жан-жануарлардың көптеген түрі мекен етеді. Сирек кездесетін және құруға таяу қалған қар барысы, алтай тау арқары, тас сусары және Иконников жарқанаты, құстың 30 түрі, олардың ішінде дентұмсық тұрпан, лашын, ителгі, балықшы тұйғын, бүркіт, қарақұс, үкі, сұр тырна, ақбас тырна, алтай ұлары, балықтың аса сирек кездесетін түрі – таймен, омыртқасыздардың ішінде жәндіктің екі түрі – Михайлов бақылдауық қоңызы, керемет барылдауық қоңыз, басқа да түрлері ұлттық парктің байлығы әрі мақтанышы.
Ұлттық парктің флорасы да ғажайып. Мәселен, парктің өсімдіктер әлемі жоғары  сатылы өсімдіктердің 2 мыңнан астам түрімен, мүктер, қыналар мен саңырауқұлақтардың алуан түрлілігімен ерекшеленеді. Алтай желайдары, сібір ушырмауығы, тәтті жапырақты тас­па, алтай қоңыроты. Қорғауды қажет ететін өсімдіктердің сирек түрі ерекше құндылыққа ие, ал олардың 30-ға таяуы құрып кету алдында тұрғандықтан «Қызыл кітапқа» енгізілген. Бұлардың қатарында алтай рауғашы, алтай сібір қандығы, ала күлтелі қызғалдақ, ірі гүлді және кәдімгі шолпан кебістер, алтай суықшөбі, таңдамалы плаун, дала шұғылдығы, қызғылт семізот, марал түбірі, алтай қасқыржидегі де бар.
2014 жылы Халықаралық үйлестіру кеңесінің шешімімен ЮНЕСКО «Адам және биосфера» бағдарламасы бойынша ұлттық парк Халықаралық биосфералық қорықтар жүйесінің құрамына қосылды.
Ұлттық парктің басты мақсаттарының бірі экологиялық туризмді ұйымдастыру мен оны дамыту болды.Қазіргі таңда Катонқарағай ауданының болашағы үшін және осы өлкеде кеңінен таралған туризмнің төмендегідей түрлері бар:

  • Автотур.
  • Альпинисттік және жаяутаулы (треккингтік) турлар. Негізгі барылатын нысандар Алтай мен Сібірдің ең биік нүктесі-Мұзтау тауы (4506 м т.д).
  • Рафтинг
  • Велотур- соңғы екі жылда аса қызығушылықпен танылып келеді.
  • Ғылыми-танымдық турлар. Сирек және жойылып бара жатқан өсімдіктер мен жануарларды, өлкенің тарихы мен мәдениетін, ғылыми зерттеулерді ұнататын адамдарға арналады.

         2015 жылы Катонқарағай МҰТП  аумағына  туристік және рекреациялық  мақсатпен 3415 адам келсе, 2016  жылы келушілер саны 3716 адам болды. Туристер неғұрлым көп баратын орындарда қонақ үйлер құрылыстары жүргізілуде. Бұдан басқа ұлттық парк келушілерге  көлік беру, жылқы беру, қонақ үй қызметтері, инспектор- жол көрсетушінің  қызметі сияқты  әр түрлі қызметтерді көрсетеді.
Ұлттық парк туристерге экскурсия ретінде бекітілген 9 бағыт бойынша қызмет көрсетеді:

1 бағыт – «Ақ Берел»
2 бағыт – «Алтай соқпақтарымен»
3 бағыт – «Көлді»
4 бағыт – «Марал соқпақтарымен»
5 бағыт – «Тихое көліне»
6 бағыт – «Бұландыкөл көліне»
7 бағыт - «Туған өлке»
8 бағыт - «Берел қорғандарына»
9 бағыт – «Сарымсақты»

Ұлттық парк басшылары тарапынан халықты экологиялық тұрғыда ағарту, орманды қалпына келтіру, жабайы аң-құстарды есепке алу жұмыстарымен қатар ғылыми-зерттеу жұмыстары да табысты ұйымдастырылуда. Бұл игілікті істер де жаңа туристік бағыттар ашуға қолайлы жағдайлар туғызып отыр. ҚР ауыл шаруашылығы Министрлігінің орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті  ағымдағы жылы туристер  көптеп баратын жерлер бойынша 5 жаңа туристік бағыттар әзірлеу жоспарланды. Және мақтана отырып айта кететін жайт, биылғы жылы Астана қаласында өтетін «Астана ЭКСПО- 2017» халықаралық мамандандырылған көрмесіне қатысушылар үшін рекреациялық-танымдық соқпақ «Ақ Берел» бағыты бекітілген. Бұл біз үшін Катонқарағайдың табиғи байлығын шетелдіктерге тамашалатып, таныстыратын үлкен мүмкіндік.

2016 жылғы 20 - 21 қазанда «Алтай Invest-2016» Халықаралық инвестициялық форумы  аясында туризм саласындағы ынтымақтастық бойынша секциялық жұмыстар жүргізілді, секция соңында    туризм саласында Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің  директорымен  (Мустафин Е. К.)  Қарағанды облысының Қарқаралы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі және Павлодар облысының Баянауыл ұлттық табиғи паркі арасында 2 мемарандум жасалды.
Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркінде парк туралы ақпараттар жарияланатын www.gnppkaton.kz жеке WEB сайты бар.
Туризмнің  перспективалық түрін дамытудың тұрақты факторы ретінде экологиялық туризмді дамыту үшін туристерді тарту мақсатында, ауданының мәдени, тарихи, табиғи әлеуетін дамытуға және сақтауға мүмкіндік беретін "Алтай – Алтын таулар" трансшекаралық маршруты әзірленді. Сонымен қатар, аудан жыл сайынғы облыстық туристік көрмелерге қатысады .
Катонқарағай ауданы Әкімінің кәдесый өнімдері жәрмеңкесін өткізу атты тапсырмасы бойынша, мамыр айынан бастап тамыз айына дейін (туристік маусым) ауылдық округ әкімдерімен жасалынған график- жоспар бойынша Белкарағай ауылдық округінде,  Сөгір ауылына бұрылыста жол бойындағы жәрмеңкеде жұма сайын (жұма-сенбі) қолөнершілердің кәдесый өнімдері сатылды. Бұл іс-шараның  мақсаты- жол бойындағы сервисті дамыту. Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркінде келушілерге арналған ағаштан жасалатын кәдеси өнімдерін шығару және өткізу цехы жұмыс істейді.
Облыс Әкімінің тапсырмасы бойынша "Алтын Алтай – аймақ дамуының басты байлығы" пилоттық жобасын іске асыру басталды  және "ауылдық туризмді дамытудың  Жол картасы " бекітілді. Өткен кезеңде жоба аясында 7 шағын қонақ үй (гостевой дом) ашылды. Олар: «Самай», «Ясная поляна», «У Михалыча», «Шакарим», «Исатай», «Каинды», «Заимка Климова». 2016 жылы 340 туристі қабылдады.  Бұл "Алтын Алтай-аймақтың дамуының байлығы" жобасы Еуроодақтың "Махаон –Интернешенол" словак қауымдастығымен бірлесіп жүзеге асырылуда. Осы бағдарлама аясында  өткен жылдың тамыз айында "Медовый спас" Лэнд ард симпозиум этно фетивальі өткізілді.
Сондай-ақ ауданда  2012 жылдың 4 қаңтарында аудан әкімінің № 610 қаулысыменашылған «Жас турист бекеті» коммуналдық мемлекеттік қазыналық мекемесі жұмыс істейді. Қазіргі таңда мекемеде 7 үйірме бар (геология-археологиялық, спорттық туризм, жас экскурсовод, тау туризмі, вело-шаңғы, жаяу туризм, экология). Әр 15 үйірмеде оқушыдан. Бекет жыл сайын облыстық экология-туристік, спорттық жарыстарға қатысып жүлделі орындарды иеленеді. Басты мақсаттары оқушылардың санын 150- ге жеткізіп, ауданда «Берел қорғандары» туристік базасын ашу.
2005 жылдан жұмыс істеп келеді Өрел орта мектебінде «Кедр» мектеп орманшылығындағы «Гид- жолсеріктер» клубы жұмыс . «Гид-жол көрсетушілер» мектебінің негізгі міндеті қоршаған ортаны қорғауда кәсіби маман жол көрсетуші-инспекторлар, туристік бизнесте-жол бағыттаушы, шағын туристік фирмалар, қонақүй, мейрамхана, сувенир жасаушылар басшыларын даярлауға кәсіби бағыттық жұмыстар жасайды.  Қазіргі таңда мектепте өлкетану бойынша қосымша сабақ жоспарлары әзірленген. Өлкені танудың айтарлықтай атқаратын рөлі бір жағынан дәстүрлі отандық білімді дамыту, екінші жағынан заманға сай ойды қалыптастыру. Экологиялық мәдениетті қалыптастыру өскелең ұрпақты тәрбиелеуді көздейді. Бүгінгі күні клубтың жұмысы оқушылардың мамандық таңдауларына байланысты жоспарланады.
Кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімінің басшысы мен туризм бойынша мамандармен бірлесе отырып  2017 жылға арналған жұмыс жоспары әзірлеп бекіткен. Қазіргі уақытта сол жұмыс жаспарында көрсетілген бірқатар іс- шаралар өткізіліп (Катонқарағай INVEST FORUM т.б.),  «Астана EXPO-2017» халықаралық мамандандырылған көрмесі,  «Большой Алтай» Халықаралық туристік-спорттық фестивальі, «Марал күні мен инфотур сияқты ауданымызды туристік аймақ ретінде танытатын бірқатар ірі-ірі  іс-шараларға дайындық жүргізілуде.

Парақтар өзгертілді: 29-05-2017